با سلام خدمت شما خوانندگان گرامي در هفته گذشته  در حاشيه جلسه پارك طالقاني با یکی از دوستان صميمي خودم كه می‌توان گفت يكي از مسافران خوب مجموعه  ماست و خدایی روز اولي كه به جمع ما پیوست رو هیچ موقع فراموش نمی‌کنم صحبت داشتم و از تجربيات اين برادر عزيزم استفاده كردم و بر آن شدم تا يك مورد از مواردي كه ايشان به منظور ترك اعتياد خود انجام داده را به طور مختصر شرح دهم.


امروز و با گذشت حدود 9 ماه از پيوستن اين مسافر عزیز به جمع ما به واقع می‌بینم كه مسير كنگره 60 در درمان اعتياد بهترين و کامل‌ترین روش است.


توهم! این یکی از سوغاتی‌هایی است که مواد مخدر و محرک‌های جدید به مصرف‌کننده‌هایشان می‌دهند. موادی که با شایعه اعتیادآور نبودن، خیلی‌ها را اسیر خودشان کردند و حالا‌ به دنبال راهی هستند که از شر این مواد و توهم‌هایش خلاص شوند. افکار عجیب و غریب، پرخاشگری، خشونت و میل به کشتن، چیزهایی نیست که به همین راحتی از بین برود. راه‌حل‌هایش هم آسان نیست. شوک درمانی به عنوان یکی از راه‌های خلاص شدن از اثرات ذهنی مواد مخدر جدید معرفی‌شده. جایی که شوک می‌دهند تا توهم‌ها دست از سر شیشه‌ای‌ کراکی‌ها بردارد. اینجا ست که انسان به روش درمانی کنگره 60 ایمان راسخ پیدا می‌کند و متوجه می‌گردد روش درمانی کنگره 60 بهترین روش برای درمان اعتیاد به مواد مخدر صنعتی است.


توجه شما را به گزارشی که در همشهری سر نخ شماره ۵۶ ارائه‌شده جلب می‌نماید.


برای دیدن درمانگاه اعصاب و روان و ترک اعتیاد «....» و معتادانی که آنجا ترک می‌کنند به یکی از مناطق شمالی تهران می‌رویم. بیشتر تخت‌های درمانگاه پر هستند. دو اتاق اختصاصی و یک اتاق عمومی با شش تخت؛ جایی شبیه بیمارستان‌ها و درمانگاه‌های خصوصی.


صدای موسیقی که یکی از ساکنان اتاق‌های اختصاصی گوش می‌دهد، درمانگاه را پر کرده و بقیه هم یا خوابند و یا با هم حرف می‌زنند و هر از گاهی بهانه‌ای پیدا می‌کنند برای خندیدن.


البته اینجا فقط معتادان بستری نمی‌شوند و کسانی که با بیماری‌های اعصاب و روان دست و پنجه نرم می‌کنند هم ساکن درمانگاه هستند. بیشتر معتادان‌ مواد مخدر جدید هستند. شیشه، کراک و البته کوکائین یا به قول خودشان کوک. درمانگاه خصوصی است و مکانش هم بالای شهر. پس عجیب نیست که معتادان ماده مخدر گرانی مثل کوکائین را هم اینجا ببینی. هزینه بستری شدن اینجا کم نیست اما بیشتر خانواده‌ها حاضرند این هزینه را بپردازند تا بار دیگر، عضو خانواده‌شان را سرحال و سالم ببینند.


بیماران معمولاً هفت تا ۱۰روز اینجا می‌مانند و اگر درمان‌ها جواب داد راهی خانه می‌شوند. این مرکز با دو روش سریع و تدریجی معتادان را ترک می‌دهد. در ترک سریع، ماده ضد مخدر به بیماران تزریق می‌شود و پس از شش ساعت مواد مخدر از بدن بیمار دفع می‌شود؛ روشی برای سم‌زدایی؛ اما در ترک تدریجی داروی ضد مخدر خوراکی هر روز به بیماران داده می‌شود و روزانه هم مشاوره‌های فردی و گروهی دارند تا از شر مواد خلاص شوند. مشاوره‌ها بعد از ترخیص هم تا ۱۲ هفته ادامه دارد. هرچند که به گفته مسئولان درمانگاه کسانی هستند که با گذشت چند سال و با اینکه دیگر مصرف‌کننده نیستند، هنوز در جلسات مشاوره گروهی شرکت می‌کنند؛ اما این تمام مراحل نیست. اینجا برای آن‌هایی که بعد از مصرف مواد مخدر جدید و روان‌گردان‌ها دچار مشکلات عصبی و توهم شده‌اند، شوک درمانی تجویز می‌شود؛ درمانی که مسئولان درمانگاه معتقدند جواب می‌دهد.


چیزی شبیه تشنج


«برای شوک‌درمانی میزانی از جریان الکتریسیته را به مغز می‌دهیم که باعث تنظیم عملکرد یکسری از سلول‌های مغز می‌شود». این را دکتر ....، مدیر درمانگاه می‌گوید و معتقد است که این روش توهم‌های ناشی از مصرف مواد مخدر جدید را از بین می‌برد. یکی از کارمندان درمانگاه می‌گوید که یادش هست یکی از معتادان به شیشه صدایی می‌شنید که به او می‌گفت همسرش را بکشد. بیشترشان صدا می‌شنوند، بدبین هستند، خواب منظم ندارند و بسیار عصبی و پرخاشگر می‌شوند.



هر بیماری یک روز در میان شوک می‌گیرد و ما توانستیم اجازه بگیریم و در یکی از جلسه‌های شوک درمانی شرکت کنیم. امروز دومین جلسه بیماری است که ما بالای سرش می‌رویم. بیماری که با مصرف طولانی مدت مواد مخدر دچار مشکلات عصبی شده. همان جا روی تخت می‌گوید که دو تا بچه دارد و همسرش آن‌ها را ترک کرده و به خانه پدرش رفته. دکتر قبل از آغاز کار به بیمارش می‌گوید برود دست‌شویی و برگردد. همه هم‌اتاقی‌هایش را هم خارج می‌کند تا کسی شاهد شوک درمانی نباشد. وسایل را حاضر می‌کنند. آمپول‌هایی که باید تزریق شوند، دستگاه اکسیژن و دستگاه شوک.


بیمار روی تخت می‌خوابد و معلوم است که اضطراب هم دارد. دفعه قبل کمی دچار مشکل شده. شوک درمانی هر بار با حضور یک متخصص بی‌هوشی انجام می‌شود. پرستار از آنژیوکدی که روی دست بیمار است داروی بی‌هوشی را تزریق می‌کند. دکتر ... می‌گوید این دارو کمک می‌کند بیمار به خواب کوتاهی فرو برود و شوک را احساس نکند. دکتر بی‌هوشی بالای سر بیمار ایستاده و سؤال می‌پرسد تا سطح هوشیاری‌اش را بسنجد: «گفتی کجا کار می‌کردی؟ ماشین وارد می‌کردی؟» بیمار می‌گوید: «آره، خودرو‌های مدل بالا وارد می‌کردم». دکتر همین طور می‌پرسد و هر از گاهی نگاهی به پشت پلک‌های بیمار می‌اندازد و آخرین سؤال را که می‌پرسد بیمار دیگر جواب نمی‌دهد. دستگاه تنفس را مقابل دهانش می‌گیرند. سطح بی‌هوشی زیاد نیست و بیمار بی‌قرار سعی می‌کند دستگاه تنفس را بردارد و تکان می‌خورد. پرستار دست و پاهایش را می‌گیرد.


قبلاً دو دایره فلزی را به بند مخصوص دو طرف شقیقه بیمار بسته‌اند و حالا الکترود به آن‌ها وصل می‌شود. یک، دو، سه… ولتاژ لازم را می‌دهند و بیمار می‌لرزد. تا به حال کسی را دیده‌اید تشنج کند یا صرع داشته باشد؟ چیزی شبیه همان، با میزان کمتر. دست و پاهایش می‌لرزند. بدنش صاف شده و رنگش پریده. سرش کمی به عقب رفته و با اینکه دکتر بی‌هوشی آن را گرفته، تکان می‌خورد. از قبل یک پلاستیک مخصوص در دهانش گذاشته‌اند تا زبانش را گاز نگیرد. خیلی طول نمی‌کشد و ولتاژ قطع می‌شود. دکتر ... و متخصص بی‌هوشی با هم راجع به میزان ولتاژ و بی‌هوشی صحبت می‌کنند و بیمار کم‌کم وارد مرحله هوشیاری می‌شود. بی‌قرار است و با دست‌هایش می‌خواهد دستگاه اکسیژن را از روی صورت بردارد. گاهی می‌خواهد از تخت پایین بیاید که پرستار نمی‌گذارد. ناله می‌کند و تلاش می‌کند تا بیدار شود. صدایی از گلویش می‌آید و دکتر بی‌هوشی با صدای بلند می‌گوید: «آب دهانت را قورت بده پسرم» و بیمار که حالا هوشیار‌تر شده همین کار را می‌کند و صدایش کمتر می‌شود. بی‌قراری‌ها کمتر و کمتر می‌شود تا بالأخره به هوش می‌آید اما با آرام‌بخشی که به او تزریق‌شده، می‌خوابد تا بدنش دوباره به حالت عادی بگردد.


فراموشی موقتی


نمی‌شود با بیماری که تازه شوک گرفته حرف زد. می‌خوابد و اگر هم بیدار شود حالت چندان طبیعی ندارد. برای همین باید سراغ آن‌هایی رفت که یکی، دو روز پیش شوک گرفته‌اند. مجید یکی از آن‌هاست. سه سال کراک و شیشه مصرف کرده و قبل از آن هم تریاک و شیره. ازدواج‌کرده و یک دختر شش ساله دارد و همسرش ۱۰، ۱۲روزی است او را به اینجا آورده تا ترک کند. به نظر او شوک برایش تأثیر داشته و حالش را بهتر کرده. وقتی از حالت‌های بعد از شوک می‌پرسیم می‌گوید: «بعد از شوک خواب کاذب داریم. وقتی به هوش می‌آییم مسائل قبل از شوک را از یاد می‌بریم. یک مدت طول می‌کشد تا همه چیز یاد آدم بیاید. بستگی به آدمش دارد و اینکه کسی کمک کند. همسرم در این چند بار، بعد از شوک آمده و کمکم کرده تا همه چیز یادم بیاید». به عقیده خودش او حالا ترک کرده و از ما هم می‌خواهد دعا کنیم تا همین طور در ترک بماند. شهاب بیمار بعدی درمانگاه است. ۲۵ساله است و به نظر می‌رسد جوان‌ترین کسی است که فعلاً در درمانگاه بستری است. شلوغ می‌کند و امان پرستارها را هم بریده. دو سال شیشه زده و قبل از آن هم به قول خودش همه چیز. خودش می‌گوید: «در کار ساخت‌و‌ساز بودم. کارم زیاد بود و فکر می‌کردم شیشه مغزم را باز می‌کند. احساس خستگی نمی‌کردم و همیشه شاد بودم اما حالا می‌بینم همه‌اش الکی بوده».


یک هفته است که برادرش او را به درمانگاه آورده. وقتی می‌پرسیم خودت می‌خواستی بیایی، می‌گوید: «اگر دروغش را بخواهی بله اما راستش این است که نه اما الان خودم می‌خواهم بمانم».


او هم یک روز در میان شوک گرفته و تجربه‌هایش شبیه مجید است ولی می‌گوید که بعد از شوک فقط چیزهای کلی را فراموش می‌کند و بعد از مدتی همه چیز یادش می‌آید. وقتی می‌پرسیم حالا فکر می‌کند ترک کرده، خیلی روراست می‌گوید: «نمی‌دانم. باید بروم بیرون ببینم بازم می‌زنم یا نه!» تجربه‌های همه آن‌ها که شوک می‌گیرند شبیه هم است. یک خواب کاذب و مدتی فراموشی که به گفته دکتر بختیاری یکی از عوارض شوک درمانی است.


فردا خوب می‌شود


در واقع آن طور که به اشتباه جا افتاده، شوک درمان اعتیاد نیست بلکه کمک می‌کند تا بیماری‌ها و حالت‌های عصبی و روانی‌ای که با مصرف مواد ایجادشده از بین برود که البته این حالت‌ها بیشتر مربوط به مواد مخدر جدید و روان‌گردان است. این درمان برای بیماران عادی اعصاب و روان که معتاد هم نیستند در این درمانگاه اجرا می‌شود. دکتر ... می‌گوید: «تحقیقات نشان داده افرادی که صرع دارند بعد از هر حمله صرع و تشنج، مشکلات روحی و روانیشان کمتر می‌شود. برای همین ما از این وسیله استفاده و تشنج مصنوعی ایجاد می‌کنیم تا مشکلات این افراد از بین برود». هزینه هر بار شوک درمانی در این درمانگاه ۷۰هزار تومان است و بسیاری از خانواده‌ها اول دیدگاه بدی نسبت به این درمان دارند اما با توضیحات دکتر‌ها قانع می‌شوند.


اما واقعاً کسانی که از این درمانگاه بیرون می‌روند و درمان می‌شوند دیگر به مواد برنمی‌گردند؟ دکتر ... می‌گوید: «ما می‌گوییم که درصد برگشت اعتیاد همیشه صددرصد است. چون اعتیاد در ذهن این افراد از پیش وجود داشته و عود می‌کند. اصلا نام اعتیاد از عود کردن می‌آید. حالا ما تلاش می‌کنیم که فاصله بین این عود کردن‌ها را زیاد کنیم و دفعاتش را کم. گاهی فاصله بین عود کردن اعتیاد در یک نفر دو سال است و گاهی یک عمر که باعث می‌شود فرد هیچ وقت دیگر مواد مصرف نکند. ما فقط می‌توانیم فاصله بین عود کردن را زیاد کنیم اما همیشه این امکان هست که افراد برگردند و معتاد شوند».


اینجاست که پای خانواده‌ها به میان می‌آید. دکتر ... هم معتقد است که خانواده‌ها بسیار تأثیرگذار هستند هرچند که این را هم می‌گوید که خیلی چیزها را نمی‌شود تغییر داد و روابط بعضی خانواده‌ها هم همین طور است. او می‌گوید: «رفتار خانواده به‌خصوص بعد از ترک خیلی مهم است. اینکه نه خیلی طرف را لوس کنند و نه بی‌تفاوت باشند. رفت و آمد‌هایش، دوست‌هایش و رفتارهایش را کنترل کنند و حمایتش کنند. هرچقدر روابط بین افراد خانواده سالم‌تر و مستحکم‌تر باشد بازگشت کمتر می‌شود. اصلا اگر از ابتدا به این شکل باشد کمتر پیش می‌آید کسی در این خانواده معتاد شود»؛ اما خیلی وقت‌ها این‌طور نیست و برای همین در این درمانگاه و بسیاری از مراکز ترک اعتیاد، افراد مختلف و با هر سنی می‌شود دید که معتاد شده‌اند. پسری ۱۶ ساله کم سن و سال‌ترین کسی بوده که به این درمانگاه برای ترک آمده و مردی ۵۶ ساله هم مسن‌ترینشان. الآن هم برای ترک مواد جدید و شوک درمانی جوان ترها بستری هستند. چون آمار مصرف مواد جدید در این سنین بیشتر است.


ساعت از شش بعدازظهر گذشته که از درمانگاه بیرون می‌آییم. هنوز یک نفر دیگر باید شوک بگیرد اما مدتی طول می‌کشد. بیمار اول آرام‌تر شده و روی تخت خوابیده. کسی نمی‌داند خواب می‌بیند یا نه. وقتی بیدار می‌شود هم کمکش می‌کنند تا فراموشی موقتی از بین برود. می‌گویند که فردا صبح حالش خوب می‌شود.


گردآوری: مسافر حسین

منبع: همشهری سرنخ

لژیون: محبت

نمایندگی آکادمی