برنامه شروع خوب، مورخ 1392/09/09 با حضور بنیانگذار کنگره 60 . . .
برنامه شروع خوب روز شنبه مورخ 1392/09/09 با حضور بنیانگذار کنگره 60 آقای مهندس دژاکام برگزار شد که گزارش آن را به اطلاع شما خوانندگان گرامی میرسانیم.
آقای عباس امیر معافی مجری برنامه شروع خوب عنوان کردند ما نمیخواهیم مانند برنامههای دیگر از کلمات کتابی استفاده کنیم و قصد داریم خیلی رُک با مخاطبان سخن بگوییم و از مهمان برنامه؛ آقای مهندس دژاکام به عنوان اولین سؤال پرسیدند:
چرا درگیر اعتیاد شدید؟
آقای مهندس دژاکام: اولین مسئله این است که ؛ من نزدیک دو دهه دانسته یا ندانسته درگیر اعتیاد شدم و یک دهه آن را به دنبال راهی بودم که از دنیای اعتیاد خارج شوم اما راهی پیدا نمیکردم . درنهایت ؛ خودم راهی برای درمان اعتیاد پیدا کردم و از اعتیاد خارج شدم . زمانی که خودم از اعتیاد خارج شدم ، تمام مطالب و تجربیات خود را در کتاب 60 درجه زیر صفر نوشتم که اکنون به چاپ شانزدهم رسیده است و به زبان انگلیسی و فرانسه هم تجربه شده است . بعد از آن این راه را در اختیار دیگران گذاشتم که در حال حاضر تعداد زیادی از انسانها با آن روش و متد از اعتیاد رها شده و در حال رها شدن هستند.
آقای امیر معافی : آقای مهندس زمانی که روش را پیدا کردید و دیدید این روش نتیجه داده و میخواستید در اختیار دیگران قرار دهید ، آیا نگاه مادی به این قضیه نداشتید ؟
آقای مهندس : خیر من چنین تصوری نداشتم اما مطمئناً هر چیزی که بار معنوی داشته باشد ، قطعاً بار مادی به همراه خواهد داشت . شاید شما اکتشافی را به ثبت برسانید و آن را به فروش برسانید اما در مقوله پزشکی و بهداشتی و مسائلی که به جان انسانها بستگی دارد ، نمیتوان پنهان کرد و یا آن را به فروش رساند و ثبت کرد و یا پَتِنت آن را گرفت.
آقای امیر معافی : اما خیلیها اعتیاد را یک تجارت میدانند ! چه افرادی که قاچاق مواد مخدر میکنند و چه کسانی که در زمینه درمان اعتیاد فعالیت میکنند ، مصرفکنندگان را به چشم عابر بانک و دسته چک میبینند . پس شما چنین تصوری نداشتید ؟
آقای مهندس : ممکن است در هر قشر و صنفی ، یکسری افراد اینگونه باشند و سوءاستفاده کنند و نسبت به مصرفکننده همچین دیدی داشته باشند اما نمیتوان گفت که همه افراد در این صنف اینگونه هستند و اعتیاد هم از این مقوله مستثنا نیست ! چیزی که در اعتیاد مطرح هست ، اگر ما از سیستم پزشکی و سیستم NGO ها خارج شویم ، وارد مسائل دیگری میشویم و آنجاست که میتوان گفت مورد سوءاستفاده قرار میگیرند . بعضی مواقع ؛ چیزهای دیگری مطرح میشود که تخریب سنگینی دارد به عنوان مثال ؛ در عطاری که کپسول های ترک اعتیاد میفروشند و یا داروهائی که در ماهوارههای مختلف به عنوان داروی ترک اعتیاد تبلیغ میشود که برخلاف گفته آنها که میگویند : کپسول ها گیاهی هستند ، آن کپسول ها تشکیل شده از داروهای شیمیایی هستند که به صورت پودر در این کپسول ها میریزند و تخریب بسیار زیادی دارند . این کپسول ها به کبد آسیب فراوان میزنند . آنزیم های کبد که باید بین 30 الی 40 آنزیم باشند ، با مصرف این کپسول ها به 250 الی 300 آنزیم میرسد که بعضاً مشکوک به سرطان میشود . طبق قوانین پزشکی ؛ وقتی داروئی به بیمار داده میشود ، باید اطلاعات مربوط به محتویات دارو را نیز بدهند . شاید بگویند این ترکیبات سرّی هستند درصورتیکه ما در علم پزشکی ، چیزی به صورت سرّی نداریم و کسیکه میخواهد این دارو را مصرف کند ، حق مسّلم اوست که بداند چه چیزی را میخورد و ترکیبات آن دارو چیست . متأسفانه برخی از ناآگاهیهای انسانها سوءاستفاده کرده و تخریب بالایی به انسانها وارد میکنند .
آقای امیر معافی : پس شما معتقدید خانوادههایی که برنامه ما را میبینند و میان آنها مصرفکننده وجود دارد ، گول تبلیغات این کپسول ها و داروها را نخورند ؟
آقای مهندس : بله . مردم تصور میکنند چون این داروها یا کرمها از طریق ماهواره تبلیغ میشود ، پس حتماً آنها در خارج از کشور و در کشورهای اروپایی ساخته میشوند . درصورتیکه اینگونه نیست و معمولاً در اطراف شهرها ، در کارگاهها و گاراژها و شاید بیغوله ها ، درست میشوند و آنها را بستهبندی کرده و به آنها مارک خارجی زده و میان مردم پخش میکنند .
آقای امیر معافی : آیا نمیشود جلوی این تبلیغات و داروها گرفته شود ؟ چرا که بخشی از تخریبها توسط همین بازار ایجاد شده است و کسانی هستند که میخواهند اعتیاد خود را درمان کنند ولی از طریق اینها کلایشان برداشته میشود !
بله متأسفانه زمانی که شخص اقدام به ترک میکند و هر بار که در این راه شکست میخورد ، وضعیت ناهنجاری در خانواده و در خود به وجود میآورد . از نظر جسمی ضعیف و فرسوده میشود و اعتمادبهنفس خود را از دست میدهد و همین طور اعضای خانواده اعتمادشان را نسبت به فرد مصرفکننده از دست میدهند . زیرا آنها گمان میکنند که شخص درمان شده اما دوباره به مواد روی آورده است . درصورتیکه شخص اصلاً درمان نشده است !
اما اینکه چرا جلوی آنها گرفته نمیشود ، باید بگویم : من در موقعیتی نیستم که به این پرسش پاسخ بدهم .
آقای امیر معافی : اما شما در این حوزه صاحبنظر هستید و هم مسئولین نظر شما را قبول دارند و هم مردم !
آقای مهندس : درست است . من گمان میکنم اگر بخواهیم جلوی آنها را بگیریم ، ردیابی آنها کار سختی نیست و فقط کافی است از روی شماره تلفن آنها ، آنها را شناسایی کرد چرا که اینها تخریب ایجاد میکنند .
آقای امیر معافی : آقای مهندس یکی از مباحثی که در سراسر دنیا وجود دارد ، بحث پیشگیری میباشد . میخواهم شما برای ما توضیح دهید پیشگیری در اعتیاد چیست ؟ آیا آنچه آنها میگویند درست است ؟ یعنی میبایست از سطح دبستان شروع کنیم و به پلههای بالاتر برسیم ؟ چون صحبت تمام مسئولین روی پیشگیری است . نظر شما راجع به پیشگیری چیست ؟
آقای مهندس : اول باید بگویم این طور نیست که ما بخواهیم همه چیز را از آنها بیاموزیم . بنده با تمام اعتمادبهنفس میگویم که آنها نیز میبایست خیلی چیزها را از ما بیاموزند . نظر ما هم این چنین است که ؛ پیشگیری مقدم بر درمان و وقوع حادثه میباشد و این امر تنها در پزشکی نیست . در رانندگی هم میگویند : برای پیشگیری از تصادفات ، نباید سرعت شما بیش از 120 کیلومتر باشد و یا کمتر از آن و یا اینکه باید کمربند ایمنی را ببندیم یا برای جلوگیری از بیماری ایدز و یا سِل ، باید چه رفتارهائی داشته باشیم . اینها مسائلی هستند که برای پیشگیری مطرح هستند و بایستی انجام شوند اما در حوزه اعتیاد ؛ خیلی چیزها مبهم است . اینکه میخواهیم از چه چیزی پیشگیری کنیم ؟
پس ؛ ابتدا باید بدانیم اعتیاد چیست ؟ وقتی اعتیاد را نشناسیم و ندانیم اعتیاد چیست ، از چه چیزی و چگونه میخواهیم پیشگیری کنیم ؟! وقتی گوینده نمیداند که چه میگوید ، شنونده چه میفهمد ؟! پس ؛ اول باید بدانیم اعتیاد چیست ؟ ممکن است همه بگویند : آفتاب آمد دلیل آفتاب و همه ما میدانیم اعتیاد چیست اما من تصور میکنم که نمیدانیم و یا لااقل ؛ همه ما نمیدانیم .
مسئله دوم این است که ؛ چگونه فرد معتاد میشود تا ما جلوی آن را بگیریم . تا ما ندانیم انسانها چگونه معتاد میشوند ، پیشگیری ممکن نیست . به عنوان مثال ؛ در تصادفات رانندگی ، اگر سرعت را از 120 کیلومتر پایین بیاوریم ، پیشگیری کردهایم و در واقع ؛ علت و دلیل مشخص هستند اما در اعتیاد مشخص نیست .
آقای امیر معافی : قدرت " نه " گفتن و دوستان !
آقای مهندس : قدرت " نه " گفتن چه هست ؟ اینکه اگر دوستم به من تعارف کرد که حشیش بکشم ، بگویم : نه من نمیکشم ! یا سرقت کردن ! این " نه " گفتن بر چه پایه و دلایلی استوار است ؟ بر چه معرفت و شناخت و آگاهی استوار است ؟ ما وقتی بخواهیم عمل سالمی انجام بدهیم ، باید معرفت داشته باشیم . معرفت یعنی چه ؟ یعنی ؛ شناخت ، یعنی ؛ آگاهی یعنی ؛ آموزش ببینیم ، تفکر کنیم و تجربه کنیم تا به دانایی و معرفت برسیم . وقتی به معرفت برسیم ، میتوانیم عمل سالم را انجام دهیم و به آن آگاهی برسم و آنگاه است که نه گفتن را میآموزیم و آن زمان است که میدانیم چه کاری را انجام میدهیم .
آقای امیر معافی : عمل سالم چیست ؟
آقای مهندس : عمل سالم ؛ عملی است که نتیجه آن درست و خوشایند باشد . خیلی از اعمال هستند که شاید ظاهر نیک داشته باشند اما پایان تلخ و گریهآور خواهند داشت مانند ضمانت کردن فردی که باعث میشود شخصی از زندان آزاد شود . حال اگر ضمانت او را کردی و فرد به زندان بازنگشت و فرار کرد ، منزل شما مصادره میشود . شاید این عمل شما نیک بوده باشد اما عمل سالمی نخواهد بود . ما باید یاد بگیریم که عمل سالم را انجام دهیم . عمل سالم همان قدرت " نه " گفتن است . اینکه تشخیص بدهیم مواد مصرف کنیم یا خیر ! فلان سرقت را انجام بدهیم یا خیر ! هنر " نه " گفتن باید از روی آگاهی باشد .
آقای امیر معافی : شما مثال حادثه رانندگی را زدید و گفتید سرعت بیش از 120 کیلومتر حادثهساز است اما خیلیها این سرعت را دوست دارند . آیا نبود فضای خاصی که شخص با وسیله خود ، هیجان خود را از طریق سرعت تخلیه کند ، باعث نمیشود که شخص قوانین را زیر پا بگذارد ؟ ما چقدر میتوانیم به یک جوان بگوییم سرعت خوب نیست ! البته هدف از این سؤال این است که میخواهم به لذت اعتیاد برسم .
آقای مهندس : درست است . سرعت لذت دارد . در خیلی از کشورها اتوبان هائی وجود دارد که سرعت ، آزاد است و شخص هیجان خود را تخلیه میکند اما به بحث اعتیاد بازگردیم ؛ ما قبل از اینکه به لذت اعتیاد برسیم ، باید بدانیم که اعتیاد چیست و فرد چگونه معتاد میشود و راه پیشگیری آن چیست ! قبل از آن با مبحثِ بستر روبرو میشویم .این بستر به چه معناست ؟
اعتیاد و یا هرگونه خلاف دیگری ، یک بستری میخواهد . اگر این بستر مناسب وجود داشته باشد ، آن موضوع رشد میکند و اگر آن بستر وجود نداشته باشد ، رشد نخواهد کرد . به عنوان مثال ؛ اگر گندم را روی آسفالت بریزید و به آن آب بدهید ، گندم رشد نمیکند و یا در شورهزار و یا زمینی که آب نداشته باشد . اما اگر آن را در خاک مناسب و نور مناسب بکاریم و به آن آب بدهیم ، رشد میکند . اعتیاد هم برای رشد ، بستر میخواهد . باید بستر مهیا باشد پس ؛ برای پیشگیری هم یکی از پارامترها ، بستر میباشد . یا باید جوانها سر کار بگذاریم یا اینکه آنها ما را سر کار بگذارند !
پس این بستر ، بیکاری نیست چرا که خیلی از مصرفکنندگان شاغل هستند . متعلق به مجردها نیست چرا که خیلی از متأهلین ، مصرفکننده هستند . به بیسوادی هم نیست چرا که خیلی از مصرفکنندگان باسواد هستند . منظور از بستر اینها نیست . اگر اقشار جامعه ، یک وقت آزاد در طول روز دارند که به تفریح اختصاص میدهند ، این ساعات تفریح را باید کجا بگذرانند که البته این یکی از دلایل میباشد .
یک تفریح ساده و سالم ؛ ورزش است . آیا ما مجموعههای ورزشی و میادین ورزشی رایگان یا ارزانقیمت داریم تا در اختیار آنها بگذاریم ؟ برای ورزش شنا ، یک بلیط استخر از 10 هزار و 15 هزار تومان به بالاست . درصورتیکه قیمت کراک و شیشه ، گرمی 7 یا 8 هزار تومان و شاید هم کمتر باشد !
آقای امیر معافی : پس تهیه کراک و شیشه از بلیط استخر ارزانتر است ؟
آقای مهندس : بله ارزان تر است و متأسفانه هزینه مجموعههای ورزشی بسیار بالاست . البته دولت و نظام خرج میکنند و بودجه در اختیار میگذارند و امکانات هست اما اکثر زمینهای ورزشی تا آنجا که بنده اطلاع دارم ، کرایه داده شده است .
ما در کنگره 60 ورزش میکنیم و 700 الی 800 ورزشکار درجه یک داریم اما رشتههای ورزشی ما مانند فوتبال و والیبال و راگبی روی آسفالت انجام میشود که البته جای شکر دارد که اجازه میدهند ما در آنجا ورزش کنیم و من در اینجا از مسئولین پارک طالقانی تشکر میکنم که همکاری لازم را با ما دارند .
اینها تمام در رابطه با پیشگیری است و فقط این نیست که به فرزندان خود بگوییم که مواد مخدر بد است !
آقای امیر معافی : چرا با وجودی که به آنها میگوییم مواد مخدر بد است ، باز هم جوانان تمایل به مصرف دارند ؟ من میخواهم مقوله اعتیاد را تشریح کنم . اینکه چگونه پیش میآید و چگونه یک فرد ، مصرفکننده دائم میشود ؟ اگر امکان هست ، برای ما تشریح کنید چرا که این امر مربوط به مبحث پیشگیری میشود چرا که هدف اصلی برنامه شروع خوب رویکرد پیشگیری است .
آقای مهندس : اینها به هم مربوط هستند و از هم جدا نیستند . پیشگیری ، درمان ، کاهش تقاضا و کاهش عرضه و مهمترین مسئله ما در پیشگیری این است که ؛ ابتدا صورت مسئله اعتیاد را بدانیم . اولین مقوله شناخت اعتیاد است . اینکه اعتیاد چیست . یکسری افراد گمان میکنند که مقداری سم وارد خون شخص میشود و شخص مسموم میگردد و اگر ما این سمها را خارج کنیم ، این مشکل حل میشود و اگر آن شخص برگشت خورد ، ضعیف و بیاراده است و همه فکر میکنند که شخص برای خوشگذرانی مواد مصرف میکند و میگویند که فرد معتاد لذت جو است درصورتیکه اینگونه نیست . اعتیاد شاید در اوایل مصرف ، لذت داشته باشد اما در ادامه ؛ دیگر لذتی نیست .
به عنوان مثال ؛ فردی که تریاک یا کراک مصرف میکند ، اگر مصرف خود را قطع کند ، بلافاصله بیرون روی پیدا میکند . دومین عارضه آن ، عرق کردن است و سپس عطسههای پی در پی و بعد از آن ؛ پادرد و اسپاسم عضله و استخواندرد و پرش پا به همراه دارد و تا سه ماه قادر به خوابیدن نیست . کجای این عوارض لذت دارد و فرد مصرفکننده ، یک شخص لذت جو است ؟!
شخص مصرفکننده مواد را مصرف میکند تا یک شخص عادی شود . تریاک را مصرف میکند تا از آن عوارضی که نام بردیم ، جلوگیری کند . اینکه اعتیاد لذت ندارد ، یک نوع پیشگیری است و باید این اطلاعات را به مردم برسانیم که در اعتیاد لذتی در کار نیست . اوایل مصرف کمی لذت دارد اما در ادامه ؛ جز بدبختی ، بیچارگی و نکبت و ذلت ، چیز دیگری نیست ! پس اعتیاد نه مسمومیت است و نه لذت طلبی !
اعتیاد جایگزینی در سه بخش ؛ جسم ، روان و جهانبینی است که تاکنون ؛ این قضیه مجهول بوده و صورت مسئله اعتیاد مشخص نشده است . یعنی نمیدانستیم یک مصرفکننده مواد مخدر ، کدام قسمت بدنش آسیب دیده است تا بتوانیم او را درمان کنیم . اعتیاد در یک فرد جایگزینی است اما جایگزینی چیست ؟
جایگزینی مواد مخدر بیرونی به جای مواد مخدر طبیعی بدن .
بدن ما تمام مواد مخدر شیمیایی لازم خود را تولید میکند مانند : دوپا مین ، اندروفین و سروتونین که تولید میشوند . وقتی ما این مواد را از بیرون وارد بدن خود میکنیم ، این مواد ، جایگزین مواد مخدر درونی بدن شده و بعد از مدتی دیگر تولید نمیشوند . علت اینکه فرد چندین بار ترک میکند و بعد از مدتی دوباره برگشت میخورد و مواد مصرف میکند ، همین جاست . ما جایگزین بیرون را قطع کردهایم و در داخل هم دیگر تولید نمیشود . در اینجا به شخص شوک وارد میشود و تعادل لازم را ندارد . 6 ماه تحمل میکند اما بعد از آن دوباره به مصرف مواد روی میآورد . اینها در قسمت فیزیولوژی و جسم است و به تبع آن ؛ روان هم بههمریخته و شخص دچار افسردگی و اضطراب و خیلی از مسائل دیگر میشود . جایگزینی یکسری افکار و اندیشه افیونی بجای افکار و اندیشه سالم !
یک فرد مصرفکننده ؛ تمام افکارش حول مواد مخدر و مصرف آن میباشد یعنی ؛ مواد مخدر برای او تصمیم میگیرد . هر کاری که یک فرد مصرفکننده میخواهد انجام بدهد ، باید مواد مخدر آن را تعیین کند . اینکه کجا برود ؟ آیا در آنجا مواد هست ؟! در خوردن خوراکیها و یا در ارتباط با مردم و مهمانی رفتن ، مواد تصمیم گیرنده است و کاری هم به غیرت فرد ندارد چرا که اگر مواد مصرف نکند ، حتی قادر نیست راه برود !
آقای امیر معافی : شاید باور بعضی افراد اینگونه باشد که ؛ من با بقیه فرق میکنم و من معتاد نمیشوم چون بدنم با بقیه فرق میکند . من از آقای مهندس میپرسم که آیا اینگونه هست ؟
آقای مهندس : سؤال کلیدی و خوبی است و شاید این نقطه یکی شاهکلیدهای مبحث پیشگیری باشد . همچنین این سؤال مربوط به این بحث است که چگونه معتاد میشویم . بنده یک بحث علمی را عنوان میکنم و بهتر است حقایق را برای انسانها بازگو کنیم . ما تا یک حدی میتوانیم به بچهها بگوییم : لولو و یا جیز !
این امر همان مسئله " چگونگی معتاد شدن " میباشد . یکی از مسائلی که همیشه سعی داشتند افراد را بترسانند این بوده که ؛ اگر شما یکبار تریاک را مصرف کنی ، معتاد میشوی که این مسئله از جهتی درست و از جهتی غلط میباشد . از این جهت درست است که فرد زمانی که برای اولین بار تریاک را مصرف میکند ، گویی دعوت شیطان را لبّیک گفته و اولین قدم را برای معتاد شدن برداشته است اما زمانی معتاد میشود که جایگزینی انجام شود . زمانی که جسم و فیزیولوژی وابسته به مواد مخدر بیرونی میشود و سیستم های درونی و ناقلهای عصبی از کار بیفتد ، شخص معتاد میشود و باید حداقل 200 بار مواد مصرف کند تا معتاد شود . مانند طنابی که کشیده میشود و در جائی دیگر تحمل کشش را نداشته و پاره میشود .
آقای امیر معافی : البته خانوادهها سوءبرداشت نکنند . شاید فرد با اولین بار کشیدن هم گرفتار شود !
آقای مهندس : بله سوءتعبیر نشود و اینگونه نباشد که گمان کنیم فرد بعد از 50 بار کشیدن معتاد میشود . خیر اینگونه نیست و با یک بار کشیدن شخص وارد بازی شده است . درست مانند این است که شما از ساختمان 100 طبقه بپرید . وقتی پریدید ، بلافاصله به زمین برخورد نمیکنید و زمان میبرد تا طبقهها را طی کنید و با زمین برخورد کنید . زمانی که شما برای اولین بار مواد مصرف کردید ، یعنی اینکه ؛ شما جهش را از ساختمان انجام دادهاید .
فرد بار اولی که مواد مصرف میکند ، طورش نمیشود زیرا انتظار دارد با همان اولین مصرف ، معتاد شود و در اینجا اولین مبحث پیشگیری مطرح میشود . تمام بزرگان ، جوامع و دانشمندان میگویند که اگر یکبار بکشید ، معتاد میشوید و وقتی میبیند که اتفاقی نیفتاده ، به خودش میگوید که من 5 بار کشیدم و معتاد نشدم . در اینجا این تفکر به وجود میآید که بدن من با بدن بقیه فرق میکند چون همه میگویند با یکبار کشیدن شخص معتاد میشود . فرد مصرفکننده یک هفته صبر میکند و میبیند که اتفاقی نیفتاده و به همین دلیل دوباره مصرف میکند . بعد از یک هفته که اتفاقی نمیافتد ، همین مسئله شخص را به چاه میاندازد و ذرهذره مانند باتلاق ، شخص را در درون خود میکشد .
آقای امیر معافی : و یا اینکه من خودم با بقیه فرق میکنم یا تفکرم !
آقای مهندس : بله مثلاً شخص میگوید من لیسانس دارم ، من تفکر و اندیشه دارم و امکان ندارد که معتاد شوم . من ورزشکار هستم ، من مارادونا هستم و امکان ندارد که معتاد شوم و فقط به صورت تفریحی کوکائین مصرف میکنم اما میبینیم که مصرفکننده میشود !
پس ؛ اولین قدم وارد بازی میشود اما چه زمانی به زمین میخورد ؟
زمانی که از 100 طبقه عبور کند و همین امر باعث میشود که اکثراً بدین گونه مصرف کننده میشوند .
سپاس فراوان از جناب آقای مهندس دژاکام و با تشکر از آقای عباس امیر معافی مجری خوب و توانای برنامه شروع خوب
"به پاکی دریاها ژرف باشید "
تهیه گزارش: مسافر امیر و همسفر مهری مصطفی
آقای عباس امیر معافی مجری برنامه شروع خوب عنوان کردند ما نمیخواهیم مانند برنامههای دیگر از کلمات کتابی استفاده کنیم و قصد داریم خیلی رُک با مخاطبان سخن بگوییم و از مهمان برنامه؛ آقای مهندس دژاکام به عنوان اولین سؤال پرسیدند:
چرا درگیر اعتیاد شدید؟
آقای مهندس دژاکام: اولین مسئله این است که ؛ من نزدیک دو دهه دانسته یا ندانسته درگیر اعتیاد شدم و یک دهه آن را به دنبال راهی بودم که از دنیای اعتیاد خارج شوم اما راهی پیدا نمیکردم . درنهایت ؛ خودم راهی برای درمان اعتیاد پیدا کردم و از اعتیاد خارج شدم . زمانی که خودم از اعتیاد خارج شدم ، تمام مطالب و تجربیات خود را در کتاب 60 درجه زیر صفر نوشتم که اکنون به چاپ شانزدهم رسیده است و به زبان انگلیسی و فرانسه هم تجربه شده است . بعد از آن این راه را در اختیار دیگران گذاشتم که در حال حاضر تعداد زیادی از انسانها با آن روش و متد از اعتیاد رها شده و در حال رها شدن هستند.
آقای امیر معافی : آقای مهندس زمانی که روش را پیدا کردید و دیدید این روش نتیجه داده و میخواستید در اختیار دیگران قرار دهید ، آیا نگاه مادی به این قضیه نداشتید ؟
آقای مهندس : خیر من چنین تصوری نداشتم اما مطمئناً هر چیزی که بار معنوی داشته باشد ، قطعاً بار مادی به همراه خواهد داشت . شاید شما اکتشافی را به ثبت برسانید و آن را به فروش برسانید اما در مقوله پزشکی و بهداشتی و مسائلی که به جان انسانها بستگی دارد ، نمیتوان پنهان کرد و یا آن را به فروش رساند و ثبت کرد و یا پَتِنت آن را گرفت.
آقای امیر معافی : اما خیلیها اعتیاد را یک تجارت میدانند ! چه افرادی که قاچاق مواد مخدر میکنند و چه کسانی که در زمینه درمان اعتیاد فعالیت میکنند ، مصرفکنندگان را به چشم عابر بانک و دسته چک میبینند . پس شما چنین تصوری نداشتید ؟
آقای مهندس : ممکن است در هر قشر و صنفی ، یکسری افراد اینگونه باشند و سوءاستفاده کنند و نسبت به مصرفکننده همچین دیدی داشته باشند اما نمیتوان گفت که همه افراد در این صنف اینگونه هستند و اعتیاد هم از این مقوله مستثنا نیست ! چیزی که در اعتیاد مطرح هست ، اگر ما از سیستم پزشکی و سیستم NGO ها خارج شویم ، وارد مسائل دیگری میشویم و آنجاست که میتوان گفت مورد سوءاستفاده قرار میگیرند . بعضی مواقع ؛ چیزهای دیگری مطرح میشود که تخریب سنگینی دارد به عنوان مثال ؛ در عطاری که کپسول های ترک اعتیاد میفروشند و یا داروهائی که در ماهوارههای مختلف به عنوان داروی ترک اعتیاد تبلیغ میشود که برخلاف گفته آنها که میگویند : کپسول ها گیاهی هستند ، آن کپسول ها تشکیل شده از داروهای شیمیایی هستند که به صورت پودر در این کپسول ها میریزند و تخریب بسیار زیادی دارند . این کپسول ها به کبد آسیب فراوان میزنند . آنزیم های کبد که باید بین 30 الی 40 آنزیم باشند ، با مصرف این کپسول ها به 250 الی 300 آنزیم میرسد که بعضاً مشکوک به سرطان میشود . طبق قوانین پزشکی ؛ وقتی داروئی به بیمار داده میشود ، باید اطلاعات مربوط به محتویات دارو را نیز بدهند . شاید بگویند این ترکیبات سرّی هستند درصورتیکه ما در علم پزشکی ، چیزی به صورت سرّی نداریم و کسیکه میخواهد این دارو را مصرف کند ، حق مسّلم اوست که بداند چه چیزی را میخورد و ترکیبات آن دارو چیست . متأسفانه برخی از ناآگاهیهای انسانها سوءاستفاده کرده و تخریب بالایی به انسانها وارد میکنند .
آقای امیر معافی : پس شما معتقدید خانوادههایی که برنامه ما را میبینند و میان آنها مصرفکننده وجود دارد ، گول تبلیغات این کپسول ها و داروها را نخورند ؟
آقای مهندس : بله . مردم تصور میکنند چون این داروها یا کرمها از طریق ماهواره تبلیغ میشود ، پس حتماً آنها در خارج از کشور و در کشورهای اروپایی ساخته میشوند . درصورتیکه اینگونه نیست و معمولاً در اطراف شهرها ، در کارگاهها و گاراژها و شاید بیغوله ها ، درست میشوند و آنها را بستهبندی کرده و به آنها مارک خارجی زده و میان مردم پخش میکنند .
آقای امیر معافی : آیا نمیشود جلوی این تبلیغات و داروها گرفته شود ؟ چرا که بخشی از تخریبها توسط همین بازار ایجاد شده است و کسانی هستند که میخواهند اعتیاد خود را درمان کنند ولی از طریق اینها کلایشان برداشته میشود !
بله متأسفانه زمانی که شخص اقدام به ترک میکند و هر بار که در این راه شکست میخورد ، وضعیت ناهنجاری در خانواده و در خود به وجود میآورد . از نظر جسمی ضعیف و فرسوده میشود و اعتمادبهنفس خود را از دست میدهد و همین طور اعضای خانواده اعتمادشان را نسبت به فرد مصرفکننده از دست میدهند . زیرا آنها گمان میکنند که شخص درمان شده اما دوباره به مواد روی آورده است . درصورتیکه شخص اصلاً درمان نشده است !
اما اینکه چرا جلوی آنها گرفته نمیشود ، باید بگویم : من در موقعیتی نیستم که به این پرسش پاسخ بدهم .
آقای امیر معافی : اما شما در این حوزه صاحبنظر هستید و هم مسئولین نظر شما را قبول دارند و هم مردم !
آقای مهندس : درست است . من گمان میکنم اگر بخواهیم جلوی آنها را بگیریم ، ردیابی آنها کار سختی نیست و فقط کافی است از روی شماره تلفن آنها ، آنها را شناسایی کرد چرا که اینها تخریب ایجاد میکنند .
آقای امیر معافی : آقای مهندس یکی از مباحثی که در سراسر دنیا وجود دارد ، بحث پیشگیری میباشد . میخواهم شما برای ما توضیح دهید پیشگیری در اعتیاد چیست ؟ آیا آنچه آنها میگویند درست است ؟ یعنی میبایست از سطح دبستان شروع کنیم و به پلههای بالاتر برسیم ؟ چون صحبت تمام مسئولین روی پیشگیری است . نظر شما راجع به پیشگیری چیست ؟
آقای مهندس : اول باید بگویم این طور نیست که ما بخواهیم همه چیز را از آنها بیاموزیم . بنده با تمام اعتمادبهنفس میگویم که آنها نیز میبایست خیلی چیزها را از ما بیاموزند . نظر ما هم این چنین است که ؛ پیشگیری مقدم بر درمان و وقوع حادثه میباشد و این امر تنها در پزشکی نیست . در رانندگی هم میگویند : برای پیشگیری از تصادفات ، نباید سرعت شما بیش از 120 کیلومتر باشد و یا کمتر از آن و یا اینکه باید کمربند ایمنی را ببندیم یا برای جلوگیری از بیماری ایدز و یا سِل ، باید چه رفتارهائی داشته باشیم . اینها مسائلی هستند که برای پیشگیری مطرح هستند و بایستی انجام شوند اما در حوزه اعتیاد ؛ خیلی چیزها مبهم است . اینکه میخواهیم از چه چیزی پیشگیری کنیم ؟
پس ؛ ابتدا باید بدانیم اعتیاد چیست ؟ وقتی اعتیاد را نشناسیم و ندانیم اعتیاد چیست ، از چه چیزی و چگونه میخواهیم پیشگیری کنیم ؟! وقتی گوینده نمیداند که چه میگوید ، شنونده چه میفهمد ؟! پس ؛ اول باید بدانیم اعتیاد چیست ؟ ممکن است همه بگویند : آفتاب آمد دلیل آفتاب و همه ما میدانیم اعتیاد چیست اما من تصور میکنم که نمیدانیم و یا لااقل ؛ همه ما نمیدانیم .
مسئله دوم این است که ؛ چگونه فرد معتاد میشود تا ما جلوی آن را بگیریم . تا ما ندانیم انسانها چگونه معتاد میشوند ، پیشگیری ممکن نیست . به عنوان مثال ؛ در تصادفات رانندگی ، اگر سرعت را از 120 کیلومتر پایین بیاوریم ، پیشگیری کردهایم و در واقع ؛ علت و دلیل مشخص هستند اما در اعتیاد مشخص نیست .
آقای امیر معافی : قدرت " نه " گفتن و دوستان !
آقای مهندس : قدرت " نه " گفتن چه هست ؟ اینکه اگر دوستم به من تعارف کرد که حشیش بکشم ، بگویم : نه من نمیکشم ! یا سرقت کردن ! این " نه " گفتن بر چه پایه و دلایلی استوار است ؟ بر چه معرفت و شناخت و آگاهی استوار است ؟ ما وقتی بخواهیم عمل سالمی انجام بدهیم ، باید معرفت داشته باشیم . معرفت یعنی چه ؟ یعنی ؛ شناخت ، یعنی ؛ آگاهی یعنی ؛ آموزش ببینیم ، تفکر کنیم و تجربه کنیم تا به دانایی و معرفت برسیم . وقتی به معرفت برسیم ، میتوانیم عمل سالم را انجام دهیم و به آن آگاهی برسم و آنگاه است که نه گفتن را میآموزیم و آن زمان است که میدانیم چه کاری را انجام میدهیم .
آقای امیر معافی : عمل سالم چیست ؟
آقای مهندس : عمل سالم ؛ عملی است که نتیجه آن درست و خوشایند باشد . خیلی از اعمال هستند که شاید ظاهر نیک داشته باشند اما پایان تلخ و گریهآور خواهند داشت مانند ضمانت کردن فردی که باعث میشود شخصی از زندان آزاد شود . حال اگر ضمانت او را کردی و فرد به زندان بازنگشت و فرار کرد ، منزل شما مصادره میشود . شاید این عمل شما نیک بوده باشد اما عمل سالمی نخواهد بود . ما باید یاد بگیریم که عمل سالم را انجام دهیم . عمل سالم همان قدرت " نه " گفتن است . اینکه تشخیص بدهیم مواد مصرف کنیم یا خیر ! فلان سرقت را انجام بدهیم یا خیر ! هنر " نه " گفتن باید از روی آگاهی باشد .
آقای امیر معافی : شما مثال حادثه رانندگی را زدید و گفتید سرعت بیش از 120 کیلومتر حادثهساز است اما خیلیها این سرعت را دوست دارند . آیا نبود فضای خاصی که شخص با وسیله خود ، هیجان خود را از طریق سرعت تخلیه کند ، باعث نمیشود که شخص قوانین را زیر پا بگذارد ؟ ما چقدر میتوانیم به یک جوان بگوییم سرعت خوب نیست ! البته هدف از این سؤال این است که میخواهم به لذت اعتیاد برسم .
آقای مهندس : درست است . سرعت لذت دارد . در خیلی از کشورها اتوبان هائی وجود دارد که سرعت ، آزاد است و شخص هیجان خود را تخلیه میکند اما به بحث اعتیاد بازگردیم ؛ ما قبل از اینکه به لذت اعتیاد برسیم ، باید بدانیم که اعتیاد چیست و فرد چگونه معتاد میشود و راه پیشگیری آن چیست ! قبل از آن با مبحثِ بستر روبرو میشویم .این بستر به چه معناست ؟
اعتیاد و یا هرگونه خلاف دیگری ، یک بستری میخواهد . اگر این بستر مناسب وجود داشته باشد ، آن موضوع رشد میکند و اگر آن بستر وجود نداشته باشد ، رشد نخواهد کرد . به عنوان مثال ؛ اگر گندم را روی آسفالت بریزید و به آن آب بدهید ، گندم رشد نمیکند و یا در شورهزار و یا زمینی که آب نداشته باشد . اما اگر آن را در خاک مناسب و نور مناسب بکاریم و به آن آب بدهیم ، رشد میکند . اعتیاد هم برای رشد ، بستر میخواهد . باید بستر مهیا باشد پس ؛ برای پیشگیری هم یکی از پارامترها ، بستر میباشد . یا باید جوانها سر کار بگذاریم یا اینکه آنها ما را سر کار بگذارند !
پس این بستر ، بیکاری نیست چرا که خیلی از مصرفکنندگان شاغل هستند . متعلق به مجردها نیست چرا که خیلی از متأهلین ، مصرفکننده هستند . به بیسوادی هم نیست چرا که خیلی از مصرفکنندگان باسواد هستند . منظور از بستر اینها نیست . اگر اقشار جامعه ، یک وقت آزاد در طول روز دارند که به تفریح اختصاص میدهند ، این ساعات تفریح را باید کجا بگذرانند که البته این یکی از دلایل میباشد .
یک تفریح ساده و سالم ؛ ورزش است . آیا ما مجموعههای ورزشی و میادین ورزشی رایگان یا ارزانقیمت داریم تا در اختیار آنها بگذاریم ؟ برای ورزش شنا ، یک بلیط استخر از 10 هزار و 15 هزار تومان به بالاست . درصورتیکه قیمت کراک و شیشه ، گرمی 7 یا 8 هزار تومان و شاید هم کمتر باشد !
آقای امیر معافی : پس تهیه کراک و شیشه از بلیط استخر ارزانتر است ؟
آقای مهندس : بله ارزان تر است و متأسفانه هزینه مجموعههای ورزشی بسیار بالاست . البته دولت و نظام خرج میکنند و بودجه در اختیار میگذارند و امکانات هست اما اکثر زمینهای ورزشی تا آنجا که بنده اطلاع دارم ، کرایه داده شده است .
ما در کنگره 60 ورزش میکنیم و 700 الی 800 ورزشکار درجه یک داریم اما رشتههای ورزشی ما مانند فوتبال و والیبال و راگبی روی آسفالت انجام میشود که البته جای شکر دارد که اجازه میدهند ما در آنجا ورزش کنیم و من در اینجا از مسئولین پارک طالقانی تشکر میکنم که همکاری لازم را با ما دارند .
اینها تمام در رابطه با پیشگیری است و فقط این نیست که به فرزندان خود بگوییم که مواد مخدر بد است !
آقای امیر معافی : چرا با وجودی که به آنها میگوییم مواد مخدر بد است ، باز هم جوانان تمایل به مصرف دارند ؟ من میخواهم مقوله اعتیاد را تشریح کنم . اینکه چگونه پیش میآید و چگونه یک فرد ، مصرفکننده دائم میشود ؟ اگر امکان هست ، برای ما تشریح کنید چرا که این امر مربوط به مبحث پیشگیری میشود چرا که هدف اصلی برنامه شروع خوب رویکرد پیشگیری است .
آقای مهندس : اینها به هم مربوط هستند و از هم جدا نیستند . پیشگیری ، درمان ، کاهش تقاضا و کاهش عرضه و مهمترین مسئله ما در پیشگیری این است که ؛ ابتدا صورت مسئله اعتیاد را بدانیم . اولین مقوله شناخت اعتیاد است . اینکه اعتیاد چیست . یکسری افراد گمان میکنند که مقداری سم وارد خون شخص میشود و شخص مسموم میگردد و اگر ما این سمها را خارج کنیم ، این مشکل حل میشود و اگر آن شخص برگشت خورد ، ضعیف و بیاراده است و همه فکر میکنند که شخص برای خوشگذرانی مواد مصرف میکند و میگویند که فرد معتاد لذت جو است درصورتیکه اینگونه نیست . اعتیاد شاید در اوایل مصرف ، لذت داشته باشد اما در ادامه ؛ دیگر لذتی نیست .
به عنوان مثال ؛ فردی که تریاک یا کراک مصرف میکند ، اگر مصرف خود را قطع کند ، بلافاصله بیرون روی پیدا میکند . دومین عارضه آن ، عرق کردن است و سپس عطسههای پی در پی و بعد از آن ؛ پادرد و اسپاسم عضله و استخواندرد و پرش پا به همراه دارد و تا سه ماه قادر به خوابیدن نیست . کجای این عوارض لذت دارد و فرد مصرفکننده ، یک شخص لذت جو است ؟!
شخص مصرفکننده مواد را مصرف میکند تا یک شخص عادی شود . تریاک را مصرف میکند تا از آن عوارضی که نام بردیم ، جلوگیری کند . اینکه اعتیاد لذت ندارد ، یک نوع پیشگیری است و باید این اطلاعات را به مردم برسانیم که در اعتیاد لذتی در کار نیست . اوایل مصرف کمی لذت دارد اما در ادامه ؛ جز بدبختی ، بیچارگی و نکبت و ذلت ، چیز دیگری نیست ! پس اعتیاد نه مسمومیت است و نه لذت طلبی !
اعتیاد جایگزینی در سه بخش ؛ جسم ، روان و جهانبینی است که تاکنون ؛ این قضیه مجهول بوده و صورت مسئله اعتیاد مشخص نشده است . یعنی نمیدانستیم یک مصرفکننده مواد مخدر ، کدام قسمت بدنش آسیب دیده است تا بتوانیم او را درمان کنیم . اعتیاد در یک فرد جایگزینی است اما جایگزینی چیست ؟
جایگزینی مواد مخدر بیرونی به جای مواد مخدر طبیعی بدن .
بدن ما تمام مواد مخدر شیمیایی لازم خود را تولید میکند مانند : دوپا مین ، اندروفین و سروتونین که تولید میشوند . وقتی ما این مواد را از بیرون وارد بدن خود میکنیم ، این مواد ، جایگزین مواد مخدر درونی بدن شده و بعد از مدتی دیگر تولید نمیشوند . علت اینکه فرد چندین بار ترک میکند و بعد از مدتی دوباره برگشت میخورد و مواد مصرف میکند ، همین جاست . ما جایگزین بیرون را قطع کردهایم و در داخل هم دیگر تولید نمیشود . در اینجا به شخص شوک وارد میشود و تعادل لازم را ندارد . 6 ماه تحمل میکند اما بعد از آن دوباره به مصرف مواد روی میآورد . اینها در قسمت فیزیولوژی و جسم است و به تبع آن ؛ روان هم بههمریخته و شخص دچار افسردگی و اضطراب و خیلی از مسائل دیگر میشود . جایگزینی یکسری افکار و اندیشه افیونی بجای افکار و اندیشه سالم !
یک فرد مصرفکننده ؛ تمام افکارش حول مواد مخدر و مصرف آن میباشد یعنی ؛ مواد مخدر برای او تصمیم میگیرد . هر کاری که یک فرد مصرفکننده میخواهد انجام بدهد ، باید مواد مخدر آن را تعیین کند . اینکه کجا برود ؟ آیا در آنجا مواد هست ؟! در خوردن خوراکیها و یا در ارتباط با مردم و مهمانی رفتن ، مواد تصمیم گیرنده است و کاری هم به غیرت فرد ندارد چرا که اگر مواد مصرف نکند ، حتی قادر نیست راه برود !
آقای امیر معافی : شاید باور بعضی افراد اینگونه باشد که ؛ من با بقیه فرق میکنم و من معتاد نمیشوم چون بدنم با بقیه فرق میکند . من از آقای مهندس میپرسم که آیا اینگونه هست ؟
آقای مهندس : سؤال کلیدی و خوبی است و شاید این نقطه یکی شاهکلیدهای مبحث پیشگیری باشد . همچنین این سؤال مربوط به این بحث است که چگونه معتاد میشویم . بنده یک بحث علمی را عنوان میکنم و بهتر است حقایق را برای انسانها بازگو کنیم . ما تا یک حدی میتوانیم به بچهها بگوییم : لولو و یا جیز !
این امر همان مسئله " چگونگی معتاد شدن " میباشد . یکی از مسائلی که همیشه سعی داشتند افراد را بترسانند این بوده که ؛ اگر شما یکبار تریاک را مصرف کنی ، معتاد میشوی که این مسئله از جهتی درست و از جهتی غلط میباشد . از این جهت درست است که فرد زمانی که برای اولین بار تریاک را مصرف میکند ، گویی دعوت شیطان را لبّیک گفته و اولین قدم را برای معتاد شدن برداشته است اما زمانی معتاد میشود که جایگزینی انجام شود . زمانی که جسم و فیزیولوژی وابسته به مواد مخدر بیرونی میشود و سیستم های درونی و ناقلهای عصبی از کار بیفتد ، شخص معتاد میشود و باید حداقل 200 بار مواد مصرف کند تا معتاد شود . مانند طنابی که کشیده میشود و در جائی دیگر تحمل کشش را نداشته و پاره میشود .
آقای امیر معافی : البته خانوادهها سوءبرداشت نکنند . شاید فرد با اولین بار کشیدن هم گرفتار شود !
آقای مهندس : بله سوءتعبیر نشود و اینگونه نباشد که گمان کنیم فرد بعد از 50 بار کشیدن معتاد میشود . خیر اینگونه نیست و با یک بار کشیدن شخص وارد بازی شده است . درست مانند این است که شما از ساختمان 100 طبقه بپرید . وقتی پریدید ، بلافاصله به زمین برخورد نمیکنید و زمان میبرد تا طبقهها را طی کنید و با زمین برخورد کنید . زمانی که شما برای اولین بار مواد مصرف کردید ، یعنی اینکه ؛ شما جهش را از ساختمان انجام دادهاید .
فرد بار اولی که مواد مصرف میکند ، طورش نمیشود زیرا انتظار دارد با همان اولین مصرف ، معتاد شود و در اینجا اولین مبحث پیشگیری مطرح میشود . تمام بزرگان ، جوامع و دانشمندان میگویند که اگر یکبار بکشید ، معتاد میشوید و وقتی میبیند که اتفاقی نیفتاده ، به خودش میگوید که من 5 بار کشیدم و معتاد نشدم . در اینجا این تفکر به وجود میآید که بدن من با بدن بقیه فرق میکند چون همه میگویند با یکبار کشیدن شخص معتاد میشود . فرد مصرفکننده یک هفته صبر میکند و میبیند که اتفاقی نیفتاده و به همین دلیل دوباره مصرف میکند . بعد از یک هفته که اتفاقی نمیافتد ، همین مسئله شخص را به چاه میاندازد و ذرهذره مانند باتلاق ، شخص را در درون خود میکشد .
آقای امیر معافی : و یا اینکه من خودم با بقیه فرق میکنم یا تفکرم !
آقای مهندس : بله مثلاً شخص میگوید من لیسانس دارم ، من تفکر و اندیشه دارم و امکان ندارد که معتاد شوم . من ورزشکار هستم ، من مارادونا هستم و امکان ندارد که معتاد شوم و فقط به صورت تفریحی کوکائین مصرف میکنم اما میبینیم که مصرفکننده میشود !
پس ؛ اولین قدم وارد بازی میشود اما چه زمانی به زمین میخورد ؟
زمانی که از 100 طبقه عبور کند و همین امر باعث میشود که اکثراً بدین گونه مصرف کننده میشوند .
سپاس فراوان از جناب آقای مهندس دژاکام و با تشکر از آقای عباس امیر معافی مجری خوب و توانای برنامه شروع خوب
"به پاکی دریاها ژرف باشید "
تهیه گزارش: مسافر امیر و همسفر مهری مصطفی
منبع: وبلاگ نمایندگی قزوین
+ نوشته شده در یکشنبه ۱۰ آذر ۱۳۹۲ ساعت 15:2 توسط سجاد اسماعیلی
|




این سـایت به هدف ارایه تجربیات درمان تدریجی اعتیـاد، ارایه مقـالات علمـی و سایر مطالب مختلف شکل گرفته است این سایت به شخص خـاصی تعلق ندارد و شما هم می توانید در بخش زیر با پذیرفتن قـوانین سـایت عضوی از نویسندگـان ما باشیـد و اخبار و مقالات خود را ارسال و با نام خود در سایت قرار دهید . . .